Brak produktów w koszyku.

Klasycyzm w Literaturze - Idealne Formy i Wpływ Antyku na Twórczość

W okresie XVIII wieku w Europie, nurt kulturalny i artystyczny, który powszechnie znany jest jako klasycyzm, stał się dominującym stylem w literaturze, sztuce, architekturze oraz myśli filozoficznej. Klasycyzm, będący reakcją na poprzednie epoki baroku i rokoka, charakteryzował się dążeniem do idealnych form, harmonii i klarowności, a także silnym nawiązaniem do wartości antycznych. W tym kontekście, literatura klasycystyczna odznaczała się precyzją, umiarem oraz inspiracją zaczerpniętą ze starożytnej Grecji i Rzymu.

Poniższy artykuł przybliży świat klasycyzmu w literaturze, przedstawi jego podstawowe cechy oraz najważniejszych twórców i dzieła epoki.

Z poniższego artykułu dowiesz się:

Klasycyzm w Literaturze - Idealne Formy i Wpływ Antyku na Twórczość

Cechy klasycyzmu w literaturze

Literatura klasycystyczna cechowała się szeregiem charakterystycznych elementów, które odzwierciedlały ducha epoki oraz dążenie do doskonałych form i harmonii. Poniżej przedstawiam kilka kluczowych cech klasycyzmu w literaturze:

  • Zastosowanie kanonów antycznych - klasycyzm silnie nawiązywał do wzorców antycznych, zwłaszcza do literatury starożytnej Grecji i Rzymu. Pisarze inspirowali się dziełami takich autorów jak Homer, Wergiliusz czy Horacy, starając się naśladować ich styl, motywy i wartości.

  • Dążenie do idealnych form - literatura klasycystyczna kierowała się ku osiągnięciu idealnych form, zarówno w strukturze dzieła, jak i w języku. Pisarze starali się stworzyć dzieła o klarownej kompozycji, logicznej budowie i zastosowaniu odpowiednich stylów literackich.

  • Zasada umiaru - klasycyzm promował zasadę umiaru, co oznaczało unikanie nadmiernych emocji, przesady czy ekstrawagancji w wyrażaniu uczuć. Działa literackie miały być wyważone, zrównoważone i przemyślane.

  • Racjonalizm i rozum - pisarze klasycystyczni podkreślali racjonalizm i rozwagę jako wartości nadrzędne. Literatura miała oddziaływać na intelekt czytelnika, skłaniając go do refleksji i rozwijania rozumu.

  • Unikanie ekspresyjności baroku - klasycyzm stanowił reakcję na poprzedni okres baroku, charakteryzujący się ekspresyjnością, zawiłościami stylistycznymi i skomplikowanymi konstrukcjami. Klasycyści stawiali na prostotę, klarowność i precyzję.

  • Stałe gatunki literackie - literatura klasycystyczna przestrzegała stałych gatunków literackich, takich jak tragedia, komedia, epos czy sonet. Każdy gatunek miał ściśle określone reguły, strukturę i cechy charakterystyczne.

  • Uniwersalizm tematyczny - pisarze klasycystyczni podejmowali uniwersalne tematy, które dotyczyły ludzkiego losu, moralności czy wartości. Uniwersalizm miał przyczynić się do trwałego przekazu i zrozumienia przez różne pokolenia czytelników.

  • Kultura i edukacja - opisywany nurt łączył się z ideą edukacji i kultury. Literatura miała pełnić rolę wychowawczą, kształtując moralność i rozwijając intelekt czytelnika.

  • Staranność językowa - klasycystyczne dzieła charakteryzowała staranność językowa. Autorzy dbali o precyzyjne dobieranie słów, zastosowanie odpowiedniej frazeologii i stylistyki.

Słynni pisarze klasycystyczni

Molier (Jean-Baptiste Poquelin) i Voltaire (François-Marie Arouet) to dwaj wybitni pisarze epoki klasycyzmu, którzy znacząco przyczynili się do rozwoju literatury francuskiej oraz europejskiej. Obaj autorzy wykazali się nie tylko znakomitą biegłością w posługiwaniu się klasycystycznymi formami literackimi, ale także byli krytykami społeczeństwa swoich czasów, buntownikami wobec utartych norm i obrońcami rozumu.

Molier zasłynął przede wszystkim jako dramaturg, tworząc komedie charakteryzujące się precyzją dialogów, błyskotliwym humorem i doskonałym zrozumieniem ludzkiej natury. Jego najważniejsze komedie to m.in. "Chory z urojenia" czy "Skąpiec".

Voltaire był nie tylko pisarzem, ale także filozofem, historykiem, dramaturgiem i publicystą. Jego prace obejmują różnorodne gatunki literackie, w tym eseje filozoficzne, dramaty, satyry i powieści. Jego znane dzieła to "Traktat o tolerancji" i "Kandyd, czyli optymizm".

Ignacy Krasicki i klasycyzm stanisławowski

Ignacy Krasicki to jedna z najważniejszych postaci polskiego oświecenia. Jego twórczość jest znaczącym przykładem klasycyzmu, a okres, w którym tworzył znany jest jako "klasycyzm stanisławowski".

Dorobek Krasickiego nasycony jest zasadami klasycyzmu, takimi jak dbałość o umiar, harmonię i zgodność z kanonami antycznymi. Jego dzieła podążają za zasadami klasyki, starając się unikać ekspresji barokowej i skomplikowanych form, które charakteryzowały poprzednią epokę.

Klasycyzm w Literaturze

Słynne dzieła literatury klasycystycznej

Wśród najsłynniejszych dzieł literatury klasycyzmu należy wymienić "Skąpca" Moliera oraz "Kandyd, czyli optymizm" Woltera.

  • "Skąpiec" jest satyryczną komedią, której głównym tematem jest chciwość i skąpstwo. Akcja koncentruje się wokół postaci Harpagona, ekscentrycznego skąpca, który kładzie większy nacisk na zgromadzenie bogactwa niż na ludzkie relacje czy wartości moralne.

  • "Kandyd, czyli optymizm" jest również satyryczną powieścią, której głównym tematem jest problem zła i cierpienia na świecie. Główny bohater, Kandyd, wyrusza w podróż, doświadczając różnych losów i stykając się z niesprawiedliwościami, aby ostatecznie dojść do wniosku, że konieczne jest skupienie się na prostych codziennych zajęciach.

    Wolter stosuje w "Kandydzie" zasady klasycyzmu, prezentując jasną strukturę narracyjną i dbałość o język. Jego styl jest klarowny, precyzyjny, a fabuła skoncentrowana na rozwijaniu idei, co jest charakterystyczne dla klasycystycznej prozy filozoficznej.

Obie te prace reprezentują klasycystyczne podejście do literatury, zarówno pod względem formy, jak i treści. Oba utwory mają swoje korzenie w myśli filozoficznej i społecznej epoki, w której zostały napisane, i są trwałymi przykładami wpływu klasycyzmu na literaturę XVII i XVIII wieku.

zamknij